{"id":5931,"date":"2026-09-23T21:01:27","date_gmt":"2026-09-23T19:01:27","guid":{"rendered":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931"},"modified":"2026-09-23T22:32:42","modified_gmt":"2026-09-23T20:32:42","slug":"pisa-2025-lezen-combineren-met-praten-en-schrijven","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931","title":{"rendered":"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:18px\">Uit PISA 2025 blijkt dat 39% van de Nederlandse vijftienjarigen het basisniveau voor lezen niet haalt. De problemen zijn vooral groot onder leerlingen in het vmbo. Omdat een groot deel van deze leerlingen doorstroomt naar het mbo, heeft de ontwikkeling van hun leesvaardigheid ook gevolgen voor het middelbaar beroepsonderwijs.<br>De leermethode <em>Biologie voor analisten<\/em> maakt gebruik van nieuwe inzichten over effectief leesonderwijs.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"has-drop-cap wp-block-paragraph\">De verschillen tussen opleidingstypen zijn enorm. In PISA 2025 bedraagt de gemiddelde leesscore 553 op het vwo, 488 op de havo, 401 op vmbo gl\/tl, 349 op vmbo kader en 317 op vmbo basis.&nbsp;De grafiek toont de gemiddelde scores en spreiding in leesvaardigheid naar opleidingstype.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PISA-2025-vmbo-2.png?ssl=1\" target=\"_blank\" rel=\" noopener\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"525\" height=\"275\" data-attachment-id=\"5938\" data-permalink=\"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?attachment_id=5938\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PISA-2025-vmbo-2.png?fit=1636%2C858&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1636,858\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"PISA 2025 vmbo 2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PISA-2025-vmbo-2.png?fit=525%2C275&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PISA-2025-vmbo-2.png?resize=525%2C275&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-5938\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PISA-2025-vmbo-2.png?resize=1024%2C537&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PISA-2025-vmbo-2.png?resize=150%2C79&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PISA-2025-vmbo-2.png?resize=300%2C157&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PISA-2025-vmbo-2.png?resize=767%2C402&amp;ssl=1 767w, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PISA-2025-vmbo-2.png?resize=1536%2C806&amp;ssl=1 1536w, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PISA-2025-vmbo-2.png?w=1636&amp;ssl=1 1636w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Bron: <a href=\"https:\/\/www.pisa-nederland.nl\/pisa-2025\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Resultaten PISA-2025 in vogelvlucht.<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Van tekstbegrip naar betekenisvol leren<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niet alleen het leesbegrip neemt af, ook de leesmotivatie staat onder druk. Een mogelijke oorzaak is dat het onderwijs in begrijpend lezen sterk is gaan draaien om het beantwoorden van vragen over teksten. Daardoor bestaat het risico dat leerlingen vooral leren hoe ze vragen over een tekst moeten beantwoorden, in plaats van hoe ze een tekst diepgaand kunnen begrijpen. Dergelijke lessen worden door leerlingen als saai en weinig motiverend ervaren (<a href=\"https:\/\/www.tijdschrift-taal.nl\/art\/50-7681_Van-wetenschap-naar-praktijk-de-weg-naar-effectief-leesonderwijs-voor-alle-leerlingen?utm_source=gemini#:~:text=Begrijpend%20lezen%20is%20een%20synoniem%20geworden%20voor,betekenisloos%20ervaren%20door%20zowel%20leraar%20als%20leerling.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Tijdschrift Taal, 2023<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij effectief leesonderwijs worden taal- en kennisontwikkeling met elkaar verbonden. Kennis van de wereld en een betekenisvolle context helpen leerlingen om teksten beter te begrijpen. Lezen staat daarbij niet op zichzelf. Door over teksten te praten en erover te schrijven, verwerken leerlingen de informatie actief en verdiepen zij hun begrip (<a href=\"https:\/\/didactieknederlands.nl\/2026\/09\/pisa-zes-jaar-later-reden-voor-zorg-maar-welk-leesoffensief\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Levende Talen, 8 september 2026<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onderzoek naar effectief leesonderwijs benadrukt onder meer het belang van:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-black-color has-text-color has-link-color wp-elements-1\">het lezen van gevarieerde teksten van goede kwaliteit,<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-black-color has-text-color has-link-color wp-elements-2\">het actief verwerken van teksten door erover te praten en te schrijven.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deze uitgangspunten sluiten goed aan bij het vakonderwijs. Door studenten te laten lezen over betekenisvolle biologische onderwerpen, ontstaat de mogelijkheid om tegelijkertijd aan vakkennis \u00e9n leesvaardigheid te werken.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kennisrijke opdrachten met lezen, praten en schrijven<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de leermethode <em>Biologie voor analisten<\/em> is deze aanpak ge\u00efntegreerd. De nieuwe online leeromgeving bevat kennisrijke opdrachten waarmee studenten actief met vakinhoudelijke teksten werken. Daarmee krijgen studenten in het laboratoriumonderwijs de mogelijkheid om hun leesvaardigheid te ontwikkelen terwijl zij tegelijkertijd hun biologische kennis verdiepen.<br><br>De opdracht &#8220;Lezen als laboratoriumvaardigheid&#8221; laat bijvoorbeeld zien hoe dat werkt. Een actueel NRC-artikel over resistente schimmels vormt de basis voor deze kennisrijke opdracht die voorkennis activeert en dwingt tot precies lezen. Studenten werken in groepjes aan een scherpe stelling over de toelating van antischimmelmiddelen in de landbouw. Ze formuleren argumenten voor \u00e9n tegen en komen tot een compromis die ze klassikaal verdedigen. Daarmee oefenen studenten niet alleen hun taalvaardigheid, maar ook vaardigheden die van belang zijn voor professioneel handelen: informatie beoordelen, argumenten afwegen, nuanceren en standpunten onderbouwen.<br>Ten slotte reflecteren studenten individueel. Ze schrijven over het grootste risico van resistente schimmels, over verantwoordelijkheid en beleid, en over een begrip uit het krantenartikel dat nieuw voor hen was.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lezen is in dit type opdrachten niet alleen een basisvaardigheid die studenten nodig hebben om vakonderwijs te kunnen volgen. Lezen is ook een middel om vakkennis te verwerven. Door lezen te combineren met praten, luisteren en schrijven verwerken studenten informatie actief en leren zij tegelijkertijd de taal van het vak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor het laboratoriumonderwijs biedt dit een belangrijke mogelijkheid. Studenten hoeven niet eerst over een voldoende leesniveau te beschikken voordat zij complexe vakteksten kunnen lezen. Door hen juist met betekenisvolle, inhoudelijk uitdagende teksten te laten werken en daarover te laten praten en schrijven, kan het vakonderwijs tegelijkertijd bijdragen aan hun vakkennis \u00e9n hun leesvaardigheid.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-biologie-voor-analisten wp-block-embed-biologie-voor-analisten\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"EbGaA1CJtf\"><a href=\"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5542\">Lezen als laboratoriumvaardigheid: een kennisrijke tekst over resistente schimmels<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"\u201cLezen als laboratoriumvaardigheid: een kennisrijke tekst over resistente schimmels\u201d \u2014 Biologie voor analisten\" src=\"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5542&amp;embed=true#?secret=eBAX1epRpr#?secret=EbGaA1CJtf\" data-secret=\"EbGaA1CJtf\" width=\"525\" height=\"296\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uit PISA 2025 blijkt dat 39% van de Nederlandse vijftienjarigen het basisniveau voor lezen niet haalt. De problemen zijn vooral groot onder leerlingen in het vmbo. Omdat een groot deel van deze leerlingen doorstroomt naar het mbo, heeft de ontwikkeling van hun leesvaardigheid ook gevolgen voor het middelbaar beroepsonderwijs.De leermethode Biologie voor analisten maakt gebruik &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931\" class=\"more-link\">Lees verder <span class=\"screen-reader-text\">&#8220;PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5952,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[4],"tags":[133,132],"class_list":["post-5931","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biologie","tag-leesvaardigheid","tag-pisa-2025"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven - Biologie voor analisten<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven - Biologie voor analisten\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Uit PISA 2025 blijkt dat 39% van de Nederlandse vijftienjarigen het basisniveau voor lezen niet haalt. De problemen zijn vooral groot onder leerlingen in het vmbo. Omdat een groot deel van deze leerlingen doorstroomt naar het mbo, heeft de ontwikkeling van hun leesvaardigheid ook gevolgen voor het middelbaar beroepsonderwijs.De leermethode Biologie voor analisten maakt gebruik &hellip; Lees verder &quot;PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven&quot;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Biologie voor analisten\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Biologievooranalisten\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-23T19:01:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-23T20:32:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Aspergillus-funigatus-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1498\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"864\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Eus van Hove\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Bacterien\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Bacterien\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Eus van Hove\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931\"},\"author\":{\"name\":\"Eus van Hove\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6df3767a332c1f2e10c1f8947847013d\"},\"headline\":\"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven\",\"datePublished\":\"2026-09-23T19:01:27+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-23T20:32:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931\"},\"wordCount\":580,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/pisa-2025.png?fit=2132%2C786&ssl=1\",\"keywords\":[\"Leesvaardigheid\",\"PISA 2025\"],\"articleSection\":[\"Biologie\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931\",\"name\":\"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven - Biologie voor analisten\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/pisa-2025.png?fit=2132%2C786&ssl=1\",\"datePublished\":\"2026-09-23T19:01:27+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-23T20:32:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/pisa-2025.png?fit=2132%2C786&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/pisa-2025.png?fit=2132%2C786&ssl=1\",\"width\":2132,\"height\":786},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?p=5931#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/\",\"name\":\"Biologie voor analisten\",\"description\":\"Laboratoriumonderwijs\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/#organization\",\"name\":\"Biologie voor analisten\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/06\\\/flash.jpg?fit=1572%2C798&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/06\\\/flash.jpg?fit=1572%2C798&ssl=1\",\"width\":1572,\"height\":798,\"caption\":\"Biologie voor analisten\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Biologievooranalisten\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/Bacterien\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6df3767a332c1f2e10c1f8947847013d\",\"name\":\"Eus van Hove\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2529b33dbdef403239d5801d9a2bbfb402633e199cdf66810c93d95d6af1e9ee?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2529b33dbdef403239d5801d9a2bbfb402633e199cdf66810c93d95d6af1e9ee?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2529b33dbdef403239d5801d9a2bbfb402633e199cdf66810c93d95d6af1e9ee?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Eus van Hove\"},\"description\":\"Leraar biologie\",\"url\":\"https:\\\/\\\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven - Biologie voor analisten","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven - Biologie voor analisten","og_description":"Uit PISA 2025 blijkt dat 39% van de Nederlandse vijftienjarigen het basisniveau voor lezen niet haalt. De problemen zijn vooral groot onder leerlingen in het vmbo. Omdat een groot deel van deze leerlingen doorstroomt naar het mbo, heeft de ontwikkeling van hun leesvaardigheid ook gevolgen voor het middelbaar beroepsonderwijs.De leermethode Biologie voor analisten maakt gebruik &hellip; Lees verder \"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven\"","og_url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931","og_site_name":"Biologie voor analisten","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Biologievooranalisten","article_published_time":"2026-09-23T19:01:27+00:00","article_modified_time":"2026-09-23T20:32:42+00:00","og_image":[{"width":1498,"height":864,"url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Aspergillus-funigatus-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Eus van Hove","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Bacterien","twitter_site":"@Bacterien","twitter_misc":{"Geschreven door":"Eus van Hove","Geschatte leestijd":"4 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931"},"author":{"name":"Eus van Hove","@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/#\/schema\/person\/6df3767a332c1f2e10c1f8947847013d"},"headline":"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven","datePublished":"2026-09-23T19:01:27+00:00","dateModified":"2026-09-23T20:32:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931"},"wordCount":580,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pisa-2025.png?fit=2132%2C786&ssl=1","keywords":["Leesvaardigheid","PISA 2025"],"articleSection":["Biologie"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931","url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931","name":"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven - Biologie voor analisten","isPartOf":{"@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pisa-2025.png?fit=2132%2C786&ssl=1","datePublished":"2026-09-23T19:01:27+00:00","dateModified":"2026-09-23T20:32:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pisa-2025.png?fit=2132%2C786&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pisa-2025.png?fit=2132%2C786&ssl=1","width":2132,"height":786},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5931#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PISA 2025: Lezen combineren met praten en schrijven"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/#website","url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/","name":"Biologie voor analisten","description":"Laboratoriumonderwijs","publisher":{"@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/#organization","name":"Biologie voor analisten","url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/flash.jpg?fit=1572%2C798&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/flash.jpg?fit=1572%2C798&ssl=1","width":1572,"height":798,"caption":"Biologie voor analisten"},"image":{"@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Biologievooranalisten","https:\/\/x.com\/Bacterien"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/#\/schema\/person\/6df3767a332c1f2e10c1f8947847013d","name":"Eus van Hove","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2529b33dbdef403239d5801d9a2bbfb402633e199cdf66810c93d95d6af1e9ee?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2529b33dbdef403239d5801d9a2bbfb402633e199cdf66810c93d95d6af1e9ee?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2529b33dbdef403239d5801d9a2bbfb402633e199cdf66810c93d95d6af1e9ee?s=96&d=mm&r=g","caption":"Eus van Hove"},"description":"Leraar biologie","url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?author=1"}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p91Z3v-1xF","jetpack-related-posts":[{"id":4816,"url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=4816","url_meta":{"origin":5931,"position":0},"title":"Boekpresentatie nieuwe editie &#8216;Biologie voor analisten&#8217;","author":"Eus van Hove","date":"10 april 2025","format":false,"excerpt":"Gisteren is tijdens een docentenmiddag bij drukkerij Wilco in Amersfoort de achtste editie van Biologie voor analisten gepresenteerd. Educatieve uitgeverij Syntax Media bestaat 25 jaar, waardoor de bijeenkomst een extra feestelijk tintje had. Ik mocht een lezing verzorgen over dit nieuwe leerboek voor het laboratoriumonderwijs. Allereerst ging ik in op\u2026","rel":"","context":"In &quot;Biologie&quot;","block_context":{"text":"Biologie","link":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Biologie-voor-analisten-4-keer-scaled.jpg?fit=1200%2C432&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Biologie-voor-analisten-4-keer-scaled.jpg?fit=1200%2C432&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Biologie-voor-analisten-4-keer-scaled.jpg?fit=1200%2C432&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Biologie-voor-analisten-4-keer-scaled.jpg?fit=1200%2C432&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Biologie-voor-analisten-4-keer-scaled.jpg?fit=1200%2C432&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":5542,"url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5542","url_meta":{"origin":5931,"position":1},"title":"Lezen als laboratoriumvaardigheid: een kennisrijke tekst over resistente schimmels","author":"Eus van Hove","date":"7 april 2026","format":false,"excerpt":"In het laboratoriumonderwijs ligt de nadruk vaak op handelingsvaardigheden: pipetteren, kweken, meten, rapporteren. Maar een goede analist moet ook kunnen lezen. Protocollen interpreteren, onderzoeksartikelen begrijpen, resultaten in context plaatsen. Taalvaardigheid is geen bijzaak in het lab, maar een professionele basisvaardigheid. Toch krijgen kennisrijke teksten in het curriculum lang niet altijd\u2026","rel":"","context":"In &quot;Biologie&quot;","block_context":{"text":"Biologie","link":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Resistente-schimmels.png?fit=1200%2C401&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Resistente-schimmels.png?fit=1200%2C401&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Resistente-schimmels.png?fit=1200%2C401&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Resistente-schimmels.png?fit=1200%2C401&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Resistente-schimmels.png?fit=1200%2C401&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":1229,"url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=1229","url_meta":{"origin":5931,"position":2},"title":"Antwoorden 6e druk","author":"Eus van Hove","date":"20 oktober 2016","format":false,"excerpt":"De antwoorden van alle opdrachten uit Biologie voor het MLO 6e druk staan nu op de website. De antwoorden zijn beveiligd met een wachtwoord, zodat leerlingen er niet zo gemakkelijk bij kunnen. Van leerlingen wordt verwacht dat zij de opdrachten oplossen met behulp van de leesteksten uit het boek. Als\u2026","rel":"","context":"In &quot;Biologie&quot;","block_context":{"text":"Biologie","link":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":1911,"url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=1911","url_meta":{"origin":5931,"position":3},"title":"Nieuwe uitgave BioMedische kennis","author":"Eus van Hove","date":"22 februari 2018","format":false,"excerpt":"Uitgeverij Syntax Media overweegt een nieuwe, verbeterde editie uit te geven van het leerboek\u00a0BioMedische kennis voor het mlo. De volgende verbeteringen worden voorgesteld: Biomedische kennis voor het mlo, ooit geschreven voor zowel hlo als mlo, zal beter aansluiten op het niveau van de leerlingen door eenvoudiger taalgebruik. Het nieuwe leerboek\u2026","rel":"","context":"In &quot;Biologie&quot;","block_context":{"text":"Biologie","link":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/biomedisch.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":5420,"url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=5420","url_meta":{"origin":5931,"position":4},"title":"Body of Knowledge; herwaardering vakkennis in het laboratoriumonderwijs","author":"Eus van Hove","date":"22 maart 2026","format":false,"excerpt":"Eindtermen zijn in 2011 verdwenen uit het laboratoriumonderwijs. Kerntaken en werkprocessen voeren al 15 jaar de boventoon in het Kwalificatiedossier, waarin vakkennis vaag is omschreven. De laatste jaren is echter sprake van een hernieuwde aandacht voor een kennisrijk curriculum. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van een Body of Knowledge\u2026","rel":"","context":"In &quot;onderwijs&quot;","block_context":{"text":"onderwijs","link":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?cat=59"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/cropped-001-aan-de-student.jpg?fit=1200%2C719&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/cropped-001-aan-de-student.jpg?fit=1200%2C719&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/cropped-001-aan-de-student.jpg?fit=1200%2C719&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/cropped-001-aan-de-student.jpg?fit=1200%2C719&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/cropped-001-aan-de-student.jpg?fit=1200%2C719&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":1285,"url":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?p=1285","url_meta":{"origin":5931,"position":5},"title":"Zelfstandig leren?","author":"Eus van Hove","date":"5 januari 2017","format":false,"excerpt":"De antwoorden op de vragen uit de nieuwe editie van Biologie voor het MLO staan op de website achter een wachtwoord. Ik heb gevraagd wat docenten van deze didactische keuze vinden. Van ruim 30 docenten die Biologie voor het MLO gebruiken heb ik een reactie gekregen. De meeste docenten vinden\u2026","rel":"","context":"In &quot;Biologie&quot;","block_context":{"text":"Biologie","link":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pisa-2025.png?fit=2132%2C786&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5931","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5931"}],"version-history":[{"count":50,"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5931\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6002,"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5931\/revisions\/6002"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologievooranalisten.eusvanhove.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}