Nieuw: mRNA-vaccin tegen coronavirus

Het Europees Geneesmiddelenbureau EMA heeft het coronavaccin van Pfizer en BioNTech goedgekeurd. De ontwikkeling van dit vaccin is volgens EMA een ‘historische wetenschappelijke prestatie‘.
Bij ‘klassieke’ vaccins wordt een deel van een dode of verzwakte ziektekiem toegediend in het menselijk lichaam. Bij dit nieuwe vaccin wordt mRNA ingespoten.

Een mRNA-vaccin bevat een klein stukje van de genetische code voor het  spike-eiwit dat op de buitenkant van het coronavirus zit. Daarnaast bevat het lipiden die minuscule vetbolletjes vormen waarin het mRNA wordt verpakt. De lipidemantel beschermt het RNA, zodat de code niet wordt afgebroken in het bloed. De vetbolletjes versmelten met de cellen rond de prikplek. In de cel lezen de ribosomen de genetische code op het mRNA en vertalen de code naar spike-eiwit. De spike-eiwitten komen vervolgens als uitsteeksels op het oppervlak van de cellen rond de prikplek te zitten. Het immuunsysteem reageert op deze lichaamsvreemde eiwitten met de aanmaak van antistof-producerende B-cellen en T-cellen die geïnfecteerde cellen vernietigen.
Volgens EMA zijn er geen ernstige bijwerkingen gevonden en heeft het mRNA-vaccin een werkzaamheid van 95 procent tegen het coronavirus.

In de nieuwe editie van ‘Biologie voor analisten‘ krijgt de covid-pandemie uiteraard een plaats in het hoofdstuk Immunologie. De klassieke en moderne methoden om een vaccin te maken worden in de nieuwe paragraaf Vaccinaties behandeld. 

ANP Graphics

Duurzame Ontwikkelings doelstellingen opgenomen in Biologie voor analisten

In de nieuwe editie van Biologie voor analisten is het hoofdstuk Ecologie en milieu aangepast aan de veranderende wereld. Vijf jaar na het Klimaatakkoord van Parijs wil het met het verlagen van de CO2-uitstoot  nog niet lukken. Ondanks de coronacrisis, die vliegverkeer, auto’s, productie en consumptie verlaagt, stevent de wereld af op 3 graden opwarming, in plaats van de beoogde range van 1,5 tot maximaal 2 graden.
In het hoofdstuk Ecologie en milieu is de tekst geactualiseerd met de laatste gegevens over klimaatverandering en zijn fraaie afbeeldingen opgenomen. Onder meer een overzicht van de 17 Duurzame Ontwikkelings doelstellingen van de Verenigde Naties.  Deze doelstellingen zijn een oproep tot actie voor alle landen – arm en rijk – om welvaart te bevorderen en tegelijkertijd de planeet te beschermen tegen klimaatverandering.

De nieuwe editie van Biologie voor analisten verschijnt in het voorjaar van 2021.

CRISPR-Cas in de nieuwe editie van Biologie voor analisten

De Nobelprijs Scheikunde is onlangs toegekend aan onderzoekers die de DNA-techniek CRISPR-Cas ontwikkelden.

CRISPR-Cas is een DNA-techniek waarmee zeer precies op een aangegeven plaats in het genoom de dubbele DNA-streng kan worden doorgeknipt. Vervolgens kan op die plek een ander stuk DNA worden ingebouwd.

De techniek heeft sinds de ontwikkeling in 2010 in razendsnel tempo het genetisch onderzoek wereldwijd getransformeerd. Biotechnologen gebruiken de techniek om planten resistent te maken tegen ziekte en droogte. Kankeronderzoekers gebruiken de techniek om nieuwe behandelingen te ontwikkelingen. De droom van genetici is om uiteindelijk ook overerfbare ziekten te repareren.

In de nieuwe editie van Biologie voor analisten wordt in het hoofdstuk Biotechnologie een paragraaf opgenomen met daarin uitleg over deze revolutionaire DNA-techniek.

Biologie voor het MLO krijgt nieuwe titel

Er wordt gewerkt aan een nieuwe editie van het leerboek Biologie voor het MLO. Dit leerboek zal in de lijn met het onlangs verschenen leerboek Biomedische kennis voor analisten een nieuwe titel krijgen: Biologie voor analisten.
De ontwikkelingen op het gebied van DNA en de ontwikkelingen op het gebied van milieuproblematiek gaan snel. Daarom worden verschillende hoofdstukken aangepast. CRISPR-cas is een nieuwe methode waarmee DNA gemodificeerd kan worden met een ongekende precisie. Deze revolutionaire methode ontbreekt niet in het nieuwe hoofdstuk Biotechnologie.
Klimaatverandering en het stikstofprobleem hebben grote gevolgen voor de mens. Het hoofdstuk Ecosystemen en milieu wordt daarom vernieuwd met meer aandacht voor de koolstofkringloop (broeikaseffect) en de stikstofkringloop (eutrofiëring).
Vanwege de overlap wordt het hoofdstuk Infectieziekten geïntegreerd in het hoofdstuk Immunologie. Daarin krijgt het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 een paragraaf met natuurlijk aandacht voor de coronapandemie. Virussen krijgen ook meer aandacht in het hoofdstuk Micro-organismen. Verder wordt de taxonomie (afb. 13.1) aangepast aan de huidige inzichten en komen er meer afbeeldingen in het boek. De mindmaps verdwijnen uit het boek.
De zevende editie van Biologie voor analisten verschijnt in het voorjaar 2021.

De auteurs Harrie de Rijk en Eus van Hove ontvangen graag op- en aanmerkingen die de kwaliteit van deze leermethode verhogen. Gebruik daarvoor het contactformulier.